Onderzoek RDI: datakabels zijn kwetsbaar bij handmatig graven

Datakabels zijn essentieel voor de digitalisering van Nederland. Helaas blijken ze ook kwetsbaar. Ruim een derde van het totaal aantal graafschades (16.615 in 2025) betreft datakabels. Reden voor de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur om een onderzoek in te stellen naar de kwetsbaarheid van deze kabels bij het handmatig voorsteken met een schep.

Tijdens de algemene ledenvergadering van het Kabel en Leiding Overleg (KLO) op 10 juni presenteerde Ties Dammers, manager openbare netwerken bij de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI), de uitkomsten van het onderzoek, dat werd uitgevoerd door het onafhankelijke onderzoeksinstituut Kiwa.

Kwetsbaar

In het onderzoek zijn verschillende veelgebruikte typen datakabels getest in een specifieke bodemopstelling. Graafbewegingen met een schep werden nagebootst onder verschillende omstandigheden, waaronder variaties in zanddekking, valhoogte en valhoek.

Uit de testen blijkt dat verschillende kabels zonder extra bescherming volledig doorgestoken werden. Kabels met een mantel vertoonden in de testen uitsluitend oppervlakkige beschadigingen. Of deze kabels daarna nog functioneerden, is niet onderzocht.

 De uitkomsten zijn relevant omdat schade aan datakabels niet alleen leidt tot herstelkosten, maar ook tot risico’s voor de continuïteit van digitale diensten. Uitval van internet, televisie en telefonie kan merkbaar zijn voor bewoners en bedrijven, maar ook voor organisaties die afhankelijk zijn van betrouwbare verbindingen. Dat is extra relevant gezien de grote graafopgave rond onder meer de energietransitie.

Handmatig voorsteken blijft uitgangspunt

Het onderzoek verandert niets aan de huidige werkwijze en verplichtingen. Handmatig voorsteken blijft volgens de RDI het uitgangspunt voor zorgvuldig en veilig graven. Ook werken volgens de KLIC-procedure en de richtlijnen van CROW 500 blijft onverminderd van kracht.

Gesprek over aanvullende maatregelen

Wel geven de uitkomsten aanleiding om met netwerkbeheerders, aannemers en andere betrokken partijen in gesprek te gaan over aanvullende maatregelen om schade te voorkomen, zoals verbeterde bescherming, markering en werkafspraken.

Voor het KLO is dit een belangrijk onderwerp. De uitkomsten raken direct aan de dagelijkse praktijk van zorgvuldig graven, lokaliseren en schadepreventie. Juist op dit soort vraagstukken is samenwerking in de keten nodig: tussen netbeheerders, grondroerders, opdrachtgevers, toezichthouders en andere betrokken partijen. Het KLO gaat met alle betrokkenen aan de slag om uitvoerbare en betaalbare maatregelen te bedenken om schade aan datakabels verder te voorkomen.

Het KLO dankt Ties Dammers en de RDI dat zij deze resultaten eerst met de leden van het KLO wilden delen.

Meer informatie

• Het rapport is terug te vinden op de website van de RDI: Onderzoeksrapport Slagvastheid RDI
• Toelichting op het rapport van de RDI