Loading...

Over KLO

Graafschade voorkomen door samenwerking in de keten.

Niet alleen boven de grond is het druk in Nederland, ook daaronder: in de bodem ligt naar schatting zo’n 1,7 miljoen kilometer aan kabels en leidingen. Zonder deze kabels en leidingen is er geen gas, water, licht, telefoon en internet. Het is een vanzelfsprekendheid hierover te kunnen beschikken. We zijn er allemaal van afhankelijk en realiseren ons dat eigenlijk pas als er een leveringsonderbreking is. Graafschade kan hiervan een oorzaak zijn. Dit leidt tot (maatschappelijke) overlast en hoge herstelkosten. Bovendien kan graafschade leiden tot gevaarlijke situaties of milieuschade, zoals bij de uitstroom van gas of olie.

Sinds 2008 is er de Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten (WION). Doel van de WION is het voorkomen van graafschade bij grond- en of graafwerkzaamheden. Daarmee borgt de overheid de publieke belangen, zoals veiligheid voor burgers, omgeving en milieu en voorkomen van leveringsonderbreking.

Om dit doel te bereiken is samenwerking in de keten noodzakelijk. Sinds haar oprichting in 2006, geeft het Kabel- en Leidingoverleg (KLO) als vrijwillig ketenplatform gestalte aan deze ketensamenwerking. In het KLO wordt door de belangrijkste koepelorganisaties van netbeheerders, grondroerders en de beheerders van de ondergrond samengewerkt met wetgever Ministerie van Economische Zaken, toezichthouder Agentschap Telecom en uitvoerende organisatie het Kadaster aan het voorkomen van graafschade.

Vijf speerpunten

In 2014 is het KLO gestart met het speerpuntenprogramma 2014-2018. Het programma kent vijf aandachtsgebieden waarop door het KLO concrete acties uitvoert om de samenwerking in de graafketen te verbeteren en te bereiken dat in er in 2018 minder dan 25.000 graafschades zijn.

KLO Speerpunten:

  1. Verantwoordelijkheid van de partijen bij samenwerken in de keten
  2. Verbeteren informatie-uitwisseling tussen partijen in de keten
  3. Zorgvuldig opdrachtgeverschap
  4. Benchmark om de prestaties van alle ketenpartijen en hun rol in de keten meetbaar te maken
  5. Gedragscode voor zorgvuldig werken voor alle partijen in de graafketen

Naar aanleiding van de WION-evaluatie in 2013 heeft het KLO het initiatief genomen voor een nieuwe sectorale richtlijn, CROW 500 ‘Schade voorkomen aan kabels en leidingen’. In deze richtlijn is een groot aantal veranderingen doorgevoerd die het voorkomen van graafschade en een veilige graafcultuur tot ketenverantwoordelijkheid maakt. De nieuwe richtlijn richt zich niet louter en alleen op het grondroeren: de CROW 500 omvat het gehele proces van een project, dus vanaf initiatieffase tot en met de gebruiksfase.

Gelijktijdig heeft KLO haar inbreng gehad op een wetsvoorstel voor aanpassing van de WION en wordt in dit kader meegewerkt aan het moderniseren van de geautomatiseerde uitwisseling van kabel- en leidinginformatie.

Daling aantallen graafschades

Over de afgelopen jaren is een daling zichtbaar van het aantal graafschades in Nederland. In 2014 9% en bijna 6% in 2015. Dit terwijl het aantal graafbewegingen juist is toegenomen. Het aantal graafmeldingen in 2015 ruim 530.000, tegen iets minder dan 500.000 in 2014. De daling is vooral te danken aan toenemende bewustwording bij bedrijven om graafschade te voorkomen. Dit terwijl het steeds drukker wordt in de ondergrond en er steeds meer wordt gegraven.

Verandering essentieel

De keten is optimistisch over het dalend aantal graafschades. Maar met de KLO-doelstelling voor ogen, minder dan 25.000 graafschades in 2018, moet de graafketen alle kansen benutten, de samenwerking onderling intensiveren en zoeken naar innovatieve mogelijkheden om graafschades nog sneller en veilig te laten dalen. Deze verandering is essentieel en noodzakelijk.

Belangrijke maatregelen worden nu getroffen: de aanpassing van de WION, het onderliggende systeem voor informatie-uitwisseling KLIC en de implementatie van de CROW 500. Deze moeten zorgen dat de ketenpartijen beter in staat zijn om graafschade te voorkomen. Theoretisch zijn we het in de graafketen met elkaar eens en is met alle voorbereidingen 20 procent van het werk intussen gedaan. Nu volgt de overige 80 procent en is het tijd om deze middelen toe te passen op alle onderdelen van het graafproces.

Iedereen heeft zijn verantwoordelijkheid

Minder dan 25.000 graafschades in 2018 is haalbaar, maar alleen onder de voorwaarde dat álle partijen in de graafketen hun rol en verantwoordelijkheid nemen. Niet meedoen betekent dat de hele graafketen verliest.

Met de nieuwe CROW 500 markeert de graafketen een volgende fase. De richtlijn omvat het gehele proces vanaf initiatieffase tot en met de gebruiksfase. Alle ketenpartijen in hun hoedanigheid van opdrachtgever, ontwerper, engineer, beheerder ondergrond, netbeheerder of grondroerder, hebben een duidelijk belang, rol en verantwoordelijkheid om graafschade te voorkomen.

Dit vraagt van partijen:

-      Helder voor ogen te houden wat het eigen belang en aandeel is in het voorkomen van graafschade

-      Bijbehorende rol en verantwoordelijkheid te nemen (verandering kan pijn doen)

-      Vooral ondersteunend te zijn aan elkaar en elkaar daarop aan te spreken.

Wat staat de graafketen te DOEN?

Het KLO geeft de keten de volgende boodschap mee:

Opdrachtgevers: ‘in control’

Zorgvuldig opdrachtgeven: voorbereidend onderzoek geeft voorafgaand aan de opdrachtverstrekking duidelijkheid over de aanwezigheid van kabels of leidingen. Doe altijd onderzoek op basis van de ontvangen informatie uit het KLIC en inventariseer de risico’s van kabels en leidingen. Blijf betrokken en (mede)verantwoordelijk.

Beheerder ondergrond: ‘ondergrond op orde en in beeld’

Pak de rolverantwoordelijkheid als regisseur van de ondergrond. Geef heldere kaders voor ordening en de uitvoering van het werk aan kabels en leidingen. Maak de ondergrond leesbaar en behoud dit, in het belang van de burger, de veiligheid en kwaliteit en ter vermindering van overlast.

Netbeheerder: ‘geef thuis en reik de helpende hand’

Vanuit de kerntaken van netbeheerder en het belang om schade aan het net te voorkomen, zijn betrouwbare liggingsgegevens vereist. Toon een actieve houding om liggingsgegevens te verbeteren, inclusief de aansluitleidingen. Geef thuis en reik de helpende hand als een grondroerder bij de beoordeling van gebiedsinformatie onduidelijkheden, onvolledigheden, tegenstrijdigheden of andere vragen heeft. Help mee als uw kabel of leiding niet gevonden wordt. Blijf actief communiceren over informatie richting opdrachtgever en grondroerder.

Grondroerder: ‘punt op de i’

De werkvoorbereidingsfase is cruciaal voor zorgvuldig grondroeren. Zet de punt op de i, borg een zorgvuldige beoordeling van de ontvangen informatie over het graafgebied en stel hoge eisen aan de werkvoorbereiding, aan het maken van werkinstructies en aan te nemen voorzorgsmaatregelen voordat u gaat graven. Blijf actief communiceren over informatie richting opdrachtgever, netbeheerder en uw mensen in de uitvoering en geef heldere instructies aan uw graafteam.

Toezichthouder: ‘positief coachen en communiceren’

Geef de graafketen begeleiding en zorg voor verbinding bij de implementatie van de CROW500. Benoem wat goed gaat en stuur partijen tijdig bij.

Wetgever: ‘sla de brug’

Het wetsvoorstel laat zien dat de wetgever belangrijke invulling geeft aan de praktijkervaringen vanuit de sector. De sector heeft met de nieuwe richtlijn CROW 500 duidelijke afspraken gemaakt. De wetgever heeft de mogelijkheid geschapen om gezamenlijk een stevige brug te slaan om Wet en richtlijn met elkaar te verbinden en daarmee het wettelijk doel ‘voorkoming graafschade’ tot een evenwichtige en bovenal gedeelde verantwoordelijkheid te maken van de partijen in de graafketen.

De doelstelling van het KLO ‘minder dan 25.000 graafschades in 2018’ is maakbaar!

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

FEITEN EN CIJFERS

-      Aantal graafschades in 2015: 32.858

-      Aantal graafmeldingen in 2014: 500.000

-      Aantal graafmeldingen in 2015: 530.000

-      Ruim 14 procent van het aantal graafschades wordt veroorzaakt door handmatig graven.

-      De gemiddelde herstelkosten van een graafschade zijn ten opzichte van voorgaande jaren iets gestegen: 796 euro per schade. In 2013 was dat nog 756 euro per schade.

-      De totale directe schadekosten (reparatie van de kabels en leidingen) bedroegen in 2015 iets meer dan 26 miljoen euro. In 2013 vielen de kosten hoger uit: 29,2 miljoen euro.

-      De ‘kosten als gevolg van onderbrekingen’ zijn een veelvoud van de herstelkosten

-      Kabels voor communicatie (telefoon, internet en televisie) worden het vaakst geraakt.

-      De helft van het aantal graafschades heeft betrekking op huisaansluitingen.